Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết “Đột phá phát triển giáo dục trên nền tảng triết lý giáo dục trong kỷ nguyên mới” của TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến. Công trình đặt ra vấn đề nền tảng: trước những biến đổi sâu rộng do trí tuệ nhân tạo và yêu cầu phát triển đất nước, giáo dục cần được dẫn dắt bởi triết lý nào để vừa sẵn sàng cho tương lai, vừa giữ vững những giá trị nhân văn và bản sắc văn hóa Việt Nam?
Theo tác giả, triết lý giáo dục làm rõ vị trí, vai trò, sứ mệnh, mục tiêu và định hướng phát triển giáo dục; từ đó định hướng việc xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện. Khi AI tác động đến cách tiếp cận tri thức, quá trình học tập và vai trò người dạy, việc xem xét lại những nền tảng này trở thành yêu cầu thiết thực. Đổi mới giáo dục vì thế cần bắt đầu từ nhận thức về con người mà nền giáo dục hướng tới và những giá trị cần được nuôi dưỡng.
Bài viết phân tích các tiếp cận của UNESCO và OECD, qua đó làm rõ xu hướng đề cao quyền học tập, trách nhiệm xã hội, năng lực tự chủ và sự hưng thịnh của con người. Trong cách tiếp cận này, người học cần được phát triển khả năng tư duy, hành động có trách nhiệm, hợp tác và kiến tạo cuộc sống có ý nghĩa. Giáo viên đồng thời đảm nhiệm vai trò thiết kế việc học, hướng dẫn, hỗ trợ và tạo động lực cho sự phát triển của người học.
Từ bối cảnh Việt Nam, tác giả lập luận rằng các nghị quyết được phân tích trong bài, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW, đã xác lập những nội dung cốt lõi để diễn đạt triết lý giáo dục trong kỷ nguyên mới. Đó là khẳng định vị trí của giáo dục đối với tương lai dân tộc; gắn nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài với xây dựng con người Việt Nam có bản lĩnh, trí tuệ, phẩm chất, năng lực và sức khỏe. Phát triển giáo dục cần kết nối với văn hóa dân tộc, tinh thần hiếu học và khát vọng phát triển đất nước.
Một luận điểm xuyên suốt của công trình là đặt con người ở vị trí trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Theo đó, chuyển đổi số và ứng dụng AI phải phục vụ sự phát triển toàn diện của người học. Việc xây dựng hệ sinh thái giáo dục mở, linh hoạt, liên thông, thực học, thực nghiệp và học tập suốt đời cần đi cùng bồi dưỡng nhân cách, trách nhiệm cộng đồng và năng lực đổi mới sáng tạo.
Với những phân tích trên, bài viết gợi mở cơ sở để các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý và nhà giáo thảo luận mối liên hệ giữa triết lý giáo dục với chương trình, phương pháp dạy học và quản trị nhà trường. Công trình cũng đặt ra yêu cầu gắn mỗi lựa chọn đổi mới với mục tiêu phát triển con người và lợi ích lâu dài của xã hội. Trân trọng mời bạn đọc xem toàn văn bài viết đính kèm.
XEM TOÀN VĂN BÀI VIẾT: 02_Pham_Do_Nhat_Tien_trang_24-38
Nguồn: Phạm Đỗ Nhật Tiến (2026). Đột phá phát triển giáo dục trên nền tảng triết lý giáo dục trong kỷ nguyên mới. Trong Tuyển tập công trình khoa học Hội thảo quốc gia “Nhận thức và triển khai thực hiện các giải pháp đột phá phát triển giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị” (tr. 24–38). Hội thảo do Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam tổ chức ngày 30/10/2026 tại Hà Nội. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

