Ngày 15-12-2020, tại Hà Nội, Hội Khoa học Tâm lý- Giáo dục Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học mang tên “Chọn lựa Sách Giáo khoa lớp 1 theo Thông tư 01/2020/TT-BGDĐT – Thực trạng và Giải pháp”.
Đến dự Hội thảo, về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) có TS. Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học; TS. Trần Đình Châu, Phó Trưởng Ban chuyên trách Ban chỉ đạo Đổi mới Chương trình, Sách Giáo khoa giáo dục phổ thông; Đại diện của Công đoàn giáo dục Việt Nam. Về phía Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam có TS. Phan Tùng Mậu, Phó Chủ tịch Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Về phía Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam có PGS.TS. Trần Kiều, Chủ tịch Hội; GS.TS. Nguyễn Ngọc Phú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội; PGS.TS. Vũ Trọng Rỹ, Phó Chủ tịch; TS. Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch; Ông Trần Quang Kiểm, Phó Chủ tịch; Bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Chánh Văn phòng. Đến dự Hội thảo còn có đông đảo các nhà khoa học Tâm lý học, Giáo dục học; Các chuyên gia giáo dục và đào tạo; Hiệu trưởng một số trường Tiểu học trên địa bàn Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng, các cán bộ thuộc Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Khoa học Tâm lý-Giáo dục Việt Nam v.v…
Sau lời khai mạc và báo cáo đề dẫn của PGS.TS. Trần Kiều, Chủ tịch Hội, PGS.TS. Vũ Trọng Rỹ đã báo cáo kết quả khảo sát thực trạng lựa chọn sách giáo khoa (SGK) lớp 1 thuộc 5 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Nghệ An, Thái Nguyên, Hải Dương, Cần Thơ.
TS.Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ GD và ĐT đã trình bày tóm tắt các vấn đề chủ yếu liên quan đến Thông tư 01/2020/TT-BGDĐT “Hướng dẫn việc lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông” (gọi tắt là Thông tư 01/2020) và Thông tư 25/2020/TT-BGDĐT “Quy định việc lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông”. Tiến sĩ cũng cho biết so sánh kết quả bước đầu việc lựa chọn theo sách, theo bộ sách, phân định lựa chọn SGK theo các địa phương, các vùng miền v.v..
GS.TS. Phạm Tất Dong cũng đã nêu lên những băn khoăn của nhiều nhà khoa học về vấn đề lựa chọn SGK không chỉ năm nay, lớp 1, mà nhìn xa hơn là những năm tiếp theo, về cách chọn, tính thống nhất của toàn bộ chương trình; những vấn đề liên quan đến SGK chính thức được chọn và tài liệu tham khảo v.v…
PGS.TS. Đặng Quốc Bảo cũng phát biểu những vấn đề còn vướng mắc và băn khoăn từ các nhà trường và GV trong việc triển khai lựa chọn sách.
Trong phát biểu, GS.TS. Nguyễn Ngọc Phú đã đề xuất mở rộng 2 tiêu chí chọn SGK do Bộ GD và ĐT soạn thảo lên thành 5 tiêu chí lựa chọn SGK.
Một số Hiệu trưởng các trường Tiểu học tham dự Hội thảo cũng đã phát biểu ý kiến, cho biết thái độ tích cực của đội ngũ giáo viên trong việc lựa chọn SGK mới đồng thời cũng nêu ra những băn khoăn cho hành trình chọn sách tiếp tục trong những năm tiếp theo.
Từ báo cáo kết quả khảo sát do PGS.TS. Vũ Trọng Rỹ trình bày và thông qua thảo luận đã cho thấy:
1-Vẫn còn một bộ phận giáo viên và cán bộ quản lý chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của chủ trương thực hiện “một chương trình, nhiều sách giáo khoa” trong xây dựng và triển khai Chương trình giáo dục phổ thông mới. Tư duy và thói quen của thời kỳ thực hiện một chương trình, một bộ sách còn khá nặng trong bộ phận đáng kể CBQL và GV. Tư duy và thói quen này ảnh hưởng đáng kể đến việc chọn SGK thời gian vừa qua.
2-Trong bối cảnh dư luận xã hội cũng như giáo viên, CBQL ngành giáo dục vẫn chưa thoát khỏi tư tưởng “sùng bái” SGK thì việc thực hiện “một chương trình, nhiều sách GK” là rất khó khăn và dễ dẫn đến biến tướng không đúng ý nghĩa của chủ trương “một chương trình, nhiều sách giáo khoa”.
Hội thảo cũng đã đi đến kiến nghị:
1-Bộ GD và ĐT cần có văn bản hướng dẫn chi tiết hơn việc thực hiện Thông tư 25, tính hết các tình huống có thể xảy ra trong quá trình chọn SGK năm học 2021-2022 và những năm học sau. Cần đảm bảo thời gian cần thiết và đủ các tài liệu (SGK, sách GV, sách bài tập) cho Hội đồng làm việc.
2-Các cấp quản lý giáo dục từ Bộ GD và ĐT đến các trường học cần phải đổi mới công tác quản lý chuyên môn trong bối cảnh thực hiện “một chương trình, nhiều sách GK”, chuyển hẳn từ quản lý dạy học theo SGK sang quản lý thực hiện Chương trình nhằm thực hiện được các yêu cầu của chương trình.
3-Các đại biểu tham dự Hội thảo cũng bày tỏ mong muốn chủ đề của Hội thảo hôm nay cần tiếp tục được tổ chức nghiên cứu và triển khai ở cấp độ cao hơn, rộng hơn nhằm đáp ứng tốt nhất cho đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục nước nhà./.
Sau đây là một số hình ảnh ghi nhận từ Hội thảo.
Tin và ảnh: Mạnh Thuấn và Huy Huấn
