Không dừng lại ở giáo dục can thiệp sớm, Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Tâm lý – Giáo dục Ngọc Ân đã mở ra hướng đi tiên phong “Kết hợp can thiệp sớm, giáo dục kỹ năng sống với đào tạo nghề chuyên biệt”. Mô hình Giáo dục đặc biệt toàn diện này đang trở thành điểm tựa vững chắc, giúp thanh thiếu niên khuyết tật và rối loạn phát triển từng bước tự lập, hòa nhập cộng đồng bền vững.
Dấu ấn tiên phong trong giáo dục chuyển tiếp
Tại Việt Nam, giáo dục đặc biệt cho trẻ khuyết tật và rối loạn phát triển thường gặp “nút thắt” lớn ở giai đoạn chuyển tiếp trưởng thành. Khi rời các cơ sở can thiệp, nhiều em vẫn loay hoay vì thiếu kỹ năng lao động và khả năng thích ứng xã hội.
Thấu hiểu thực tế đó, từ khi thành lập năm 2020 đến nay, Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Tâm lý – Giáo dục Ngọc Ân đã kiên trì xây dựng mô hình Giáo dục đặc biệt toàn diện. Lấy chất lượng cuộc sống của người học làm cốt lõi, Ngọc Ân không chỉ can thiệp đào tạo ngôn ngữ, nhận thức hay hành vi thích ứng, mà còn đẩy mạnh giáo dục định hướng nghề nghiệp. Đây được xem là bước đi mang tính đột phá, mở ra lộ trình phát triển liên tục từ học tập đến tạo dựng sinh kế cho thanh thiếu niên khuyết tật và người tự kỷ.
Cột mốc năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi Ngọc Ân di dời sang cơ sở mới với không gian thực hành, xưởng hướng nghiệp và hệ thống các phòng chức năng đồng bộ. Đây là nền tảng vững chắc để Trung tâm nâng cao chất lượng chuyên môn và hoàn thiện hệ thống đào tạo nghề chuyên sâu.
Ba nghề chủ lực và phương pháp Đào tạo theo năng lực cá nhân
Điểm khác biệt cốt lõi trong mô hình của Ngọc Ân là không dạy nghề đại trà, mà phân tích và chia nhỏ từng công đoạn sản xuất dựa trên năng lực vận động, nhận thức và khả năng tư duy của từng học viên. Hiện nay, Trung tâm đang vận hành 3 nhóm nghề chủ lực tại các xưởng thực nghiệm:
- Nghề Oản nghệ thuật: Đòi hỏi sự tỉ mỉ, phối hợp tay – mắt và cảm nhận thẩm mỹ. Qua từng thao tác làm oản, học viên rèn luyện sự kiên trì và tính kỷ luật. Những em có năng lực hạn chế hơn sẽ đảm nhận các công đoạn đơn giản như chuẩn bị nguyên liệu, phân loại chi tiết hay đóng gói.
- Nghề Sắp lễ thủ công: Dựa trên nét đẹp văn hóa truyền thống, nghề giúp học viên rèn luyện tư duy ngăn nắp, kỹ năng quan sát và tuân thủ quy trình. Mỗi học viên đảm nhiệm một khâu phù hợp, tạo nên sự phối hợp nhóm nhịp nhàng.
- Nghề Gốm dát vàng: Là bước tiến mới được triển khai tại cơ sở mới. Nhóm nghề này hướng đến những học viên có thao tác tinh, khả năng tập trung cao, tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ cao cấp, khẳng định tay nghề chuyên sâu.
Bên cạnh xưởng thực nghiệm, Ngọc Ân còn xây dựng cửa hàng giới thiệu sản phẩm, đồng thời tích cực đưa học viên tham gia các triển lãm, hội chợ cộng đồng. Hoạt động này giúp các em trực tiếp trải nghiệm vai trò người lao động, hình thành tác phong làm việc thực tế và từng bước xóa bỏ rào cản nhận thức của xã hội về khả năng của người khuyết tật.
Khẳng định giá trị bằng những giải thưởng uy tín
Hiệu quả thực tiễn từ mô hình giáo dục đặc biệt gắn với hướng nghiệp của Ngọc Ân đã được các cấp, ngành và cộng đồng ghi nhận thông qua nhiều danh hiệu cao quý:
- Bằng Sáng kiến Thủ đô năm 2024 do UBND TP. Hà Nội trao tặng cho Nhà sáng lập Đào Thanh Hoàn với “Mô hình hỗ trợ thanh thiếu niên, người tự kỷ và khuyết tật phát triển bền vững”. Mô hình này đoạt Giải Nhì Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TP. Hà Nội năm 2023 do UBND TP. Hà Nội tổ chức.
- Giải Nhì Cuộc thi “Phụ nữ Thủ đô Khởi nghiệp sáng tạo – Chuyển đổi xanh” năm 2024 với Dự án “Nâng cao năng lực sản xuất và thương mại hóa sản phẩm Oản Ngọc Ân theo hướng chuyển đổi xanh”.
- Biểu dương “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo phụ nữ Thủ đô” năm 2023 do Hội Liên hiệp Phụ nữ Hà Nội trao tặng.
- Dấu ấn vươn tầm khi sản phẩm Oản nghệ thuật Ngọc Ân được giới thiệu tại Diễn đàn “Giao lưu văn hóa và kinh tế Việt Nam – Ấn Độ” tại New Delhi (2023) và triển lãm tại ngày hội Festival “Phụ nữ Thủ đô vì hòa bình, phát triển” (2025).
Vững bước hướng tới tương lai
Năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, Trung tâm Ngọc Ân đặt mục tiêu chuẩn hóa hệ thống giáo dục nghề, mở rộng mô hình sản xuất thực nghiệm và tăng cường liên kết với các doanh nghiệp, làng nghề. Song song đó, Trung tâm đẩy mạnh nghiên cứu chuyên môn và truyền thông nâng cao nhận thức xã hội.
Hành trình của Ngọc Ân không chỉ dừng lại ở việc dạy nghề hay tạo việc làm, mà cao hơn cả là trao sự tự tin, quyền được học tập, lao động và cống hiến cho người khuyết tật và tự kỷ, góp phần kiến tạo một xã hội nhân văn và không ai bị bỏ lại phía sau.
Sau đây là một số hình ảnh từ Trung tâm Ngọc Ân.
Tin và ảnh: Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Tâm lý – Giáo dục Ngọc Ân
